Category Archives: Гадамер

Мавлавӣ ва масъалаи фаҳм (3-4-5-6-7)

Сайидюнуси Истаравшанӣ

Ақл, василае дигар барои дарки ҳақоиқ[1]

Яке дигар аз абзорҳои фаҳм ва маърифати инсон, ақл аст. Ақл дарёи бекарон аст. Бо шино дар ин дарёи паҳновар метавон ба азамати он пай бурд.

То чӣ оламҳост дар савдои ақл,

То чӣ бопаҳност ин дарёи ақл.

Баҳр бепоён бувад, ақли башар!

Баҳрро ғаввос бояд, эй башар! Continue reading

Мавлавӣ ва масъалаи фаҳм (2)


Сайидюнуси Истаравшанӣ

Васоили дарки ҳақоиқ аз дидгоҳи Мавлоно

Аз назари Мавлавӣ, васоили дарки воқеиятҳои олами ҳастӣ иборат ҳастанд аз: ҳисс, ақл ва дил. Инак, шарҳи мухатасаре аз ин абзор:[1]

1. Ҳисс: Мавлавӣ барои инсон ду навъ ҳис қоил аст: яке ҳисси зоҳирӣ ва дигаре ҳисси ботинӣ. Ҳисси зоҳирӣ дорои маҳдудиятҳое мебошад, аз ҷумла он ки фақат зоҳири ҳақоиқро дарк карда ва ба умқи ҳақиқат роҳ намеёбад. Ин ҷон ва ҳисси ботинӣ аст, ки ба аъмоқи ҳақоиқи ҳастӣ нуфуз мекунад. Continue reading

Мавлавӣ ва масъалаи фаҳм


Сайидюнуси Истаравшанӣ

Дар ин мақола саъйи роқими сутур бар он аст то нишон бидиҳад, ки Мавлавӣ аз пешгомони тарҳи масъалаи “ҳерменутики фалсафӣ” ё худ “фалсафаи фаҳм” аст, чаро ки ӯ дар Маснавӣ матолиби амиқеро перомуни фаҳм ва шароити ҳусули он дар зеҳни инсонҳо матраҳ карда аст, ва ба истилоҳи фалосифаи ҳерменутик, Мавлавӣ аз “ҳастишиносии фаҳм” сухан ба миён оварда ва нисбати он бо вуҷуди инсонро некӯ табйин намуда аст.

Муқаддима

Дар оғоз, лозим медонам таърихчаеро, ки огоҳӣ аз он барои фаҳми навиштори мазбур зарурист ёдовар шавам. Яке аз дағдағаҳое, ки аз қадим зеҳни андешмандон ва фалосифаро ба худ машғул карда буд, ин масъала буд, ки чаро инсонҳо аз як матн (чи матни динӣ бошад ва чи матни адабӣ) бардоштҳо ва тафсирҳои мухталифе менамоянд? Сабабаш чист? Continue reading